Giữa thời đại công nghệ số bùng nổ, khi trí tuệ nhân tạo tưởng chừng có thể lý giải được mọi thứ trên đời, người ta lại chợt nhận ra AI hoàn toàn bất lực trước hồn cốt văn hóa ẩn sau mỗi câu ca dao - thứ vốn được chắt lọc từ trải nghiệm xương máu của cha ông qua hàng trăm năm lịch sử. Bởi lẽ cái 'hồn' ấy chính là sự thấu cảm vẹn nguyên với những điều bình dị nhất: là tiếng gà gáy trưa, là mùi khói bếp vương vít sau rặng tre già, là những ký ức lấm lem bùn đất nhưng đầy hào khí, thứ mà các thuật toán vô tri mãi mãi không bao giờ chạm tới được.
Thế hệ trẻ, những người đang ngày càng đóng một vai trò quan trọng trong việc làm sống lại nền văn hoá dân tộc lâu đời. Họ dần không còn tiếp cận văn hóa dân tộc một cách máy móc, thụ động qua những trang giáo khoa khô khan mà dần chứng minh bản thân bằng việc sử dụng tư duy sáng tạo và lăng kính đồ họa hiện đại để tái hiện di sản văn hoá Việt nhưng không hề làm biến chất.
Cuộc thi “Tìm Ngọc” với chủ đề “Ca ngợi vẻ đẹp quê hương, đất nước và con người Việt Nam”, nơi ca dao không còn bị bó hẹp trong những tranh sách mà được thể hiện qua các ấn phẩm truyền thông đa phương tiện, video/clip. “Tìm Ngọc” khuyến khích các bạn trẻ khám phá lớp nghĩa sâu sắc bên dưới vẻ mộc mạc trong từng câu chữ, giống như cách ta chắt lọc hạt gạo trắng ngần từ lớp vỏ trấu sần sùi. Chính sự tâm huyết trong việc định hướng nội dung đã giúp "Tìm Ngọc" thu hút được nhiều bạn trẻ lựa chọn tham gia và sau một tuần, ban tổ chức đã thành công tìm ra 20 tác phẩm tranh ảnh và 10 tác phẩm video không chỉ đẹp về thị giác mà còn giàu chiều sâu nhân văn sẽ được treo tại buổi triển lãm “Ngọc Trời” vào ngày 17/5.
Tới với chặng cuối của dự án, sức sáng tạo được cụ thể hóa qua sự kiện đầy ấn tượng mang tên “Ngọc Trời”. Lấy địa điểm là Ái Trà Art Space 217A Trường Chinh, Phương Liệt, Hà Nội, không gian triển lãm bên ngoài trời trở thành điểm hội tụ của 20 tác phẩm tranh ảnh và 10 video/clip xuất sắc nhất. Mỗi tác phẩm không chỉ là một hình ảnh, mà là một câu chuyện về quê hương, đất nước và con người Việt Nam, giúp người xem thấy được diện mạo mới đầy kiêu hãnh của di sản văn hóa Việt qua bàn tay các bạn trẻ. Ngoài ra sự kiện còn có nhiều hoạt động hấp dẫn khác cho người tham gia thử sức như: viết thư pháp và làm quạt gió.
Không chỉ dừng lại ở phần nhìn, Dự án “Ca Dao Hồn Việt” còn trở nên độc đáo ở chỗ khi đẩy cảm xúc lên cao bằng loại hình kịch ứng tác đầy táo bạo. Tại đây, ranh giới giữa người diễn và người xem gần như bị xóa nhòa đi. Những triết lý sống của cha ông được tái hiện qua các tình huống thực tế, buộc những người trẻ phải dùng tư duy để ứng biến.
Như anh Nguyễn Duy Anh - Tổng thư ký Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu - Ban giám khảo cuộc thi “Tìm Ngọc” có chia sẻ: “...Tôi rất là vui mừng khi được nhận chức cố vấn của Dự án, thật sự tôi rất là cảm phục và khen ngợi các bạn trẻ. Các bạn dù mới là sinh viên năm ba thôi nhưng mà các bạn đã có một cái dự án rất là hay và đối với chúng tôi là những người đi trước, chúng tôi rất trân quý những cái mà các bạn đang làm và lan tỏa đến giới trẻ.”
Vượt qua khuôn khổ phạm vi, Dự án còn mang trên mình sứ mệnh thiêng liêng gắn kết cộng đồng kiều bào với cội nguồn. Tôn chỉ mục đích của Nghị định 80 về giảng dạy tiếng Việt cho người Việt ở nước ngoài, Dự án “Ca Dao Hồn Việt” đã biến ca dao thành nhịp cầu kết nối văn hóa qua những hoạt động ý nghĩa, giúp những người trẻ xa xứ hiểu được ý nghĩa của một câu tục ngữ, đó không chỉ là việc học thêm một ngôn ngữ mới, mà là sự tiếp nhận một di sản văn hóa, nơi tiếng Việt được nâng niu và tỏa sáng trên bản đồ thế giới.
