Cuộc trò chuyện dưới đây hé mở hành trình nghề nghiệp, triết lý giáo dục và những suy ngẫm sâu sắc của anh về vai trò người thầy trong thời đại mới.
Xin chào anh Cao Xuân Thông, điều gì đã đưa anh đến với nghề giáo và giúp anh gắn bó bền bỉ với con đường này trong suốt nhiều năm?
Tôi đến với nghề giáo không phải từ một khoảnh khắc bùng nổ, mà từ quá trình nhận ra mình phù hợp với việc đồng hành cùng sự trưởng thành của người khác. Ban đầu, tôi nghĩ dạy học chỉ là truyền đạt kiến thức, nhưng càng học và trải nghiệm, tôi càng hiểu giáo dục là công việc có sức ảnh hưởng lâu dài, nơi mỗi lời nói và cách ứng xử của người thầy đều có thể để lại dấu ấn trong học sinh suốt nhiều năm.
Điều khiến tôi gắn bó với nghề không phải là danh hiệu hay thành tích, mà là niềm vui khi chứng kiến học sinh trưởng thành về tư duy, nhân cách và trách nhiệm. Có những em từng rụt rè, thiếu tự tin, nhưng sau thời gian học tập đã có thể trình bày quan điểm rõ ràng, bình tĩnh và thuyết phục. Với tôi, đó là phần thưởng lớn nhất. Nghề giáo cũng buộc tôi không ngừng tự học, tự điều chỉnh và làm mới mình, bởi mỗi thế hệ học sinh đều khác nhau. Chính sự vận động liên tục ấy giúp tôi giữ được sự tươi mới, nhiệt huyết và tình yêu bền bỉ với nghề.
Làm việc tại một môi trường học thuật đòi hỏi cao như Perth Modern School, anh nhìn nhận vai trò của mình khác gì so với một giáo viên trung học thông thường?
Perth Modern School quy tụ những học sinh có năng lực học thuật nổi trội, nên vai trò của giáo viên cũng vượt xa việc truyền đạt kiến thức. Với tôi, người thầy không chỉ dạy nội dung chương trình mà còn hướng dẫn học sinh cách tư duy, phân tích vấn đề và xây dựng lập luận vững chắc. Tôi luôn xem mình là người đồng hành trí tuệ hơn là người áp đặt tri thức. Trong lớp, tôi khuyến khích học sinh đặt câu hỏi, tranh luận và phản biện, kể cả với giáo viên. Điều quan trọng không phải là các em đồng ý với thầy, mà là hiểu rõ vì sao mình đồng ý hay không, và có thể bảo vệ quan điểm bằng lý lẽ hợp lý.
Môi trường học thuật cao cũng đòi hỏi sự công bằng tuyệt đối trong đánh giá. Học sinh giỏi rất nhạy cảm với sự thiếu nhất quán, nên tôi luôn giữ tiêu chí chấm điểm rõ ràng, minh bạch và thống nhất. Với tôi, công bằng không chỉ là chuẩn mực nghề nghiệp, mà còn là bài học đạo đức sống động cho học sinh.
Việc tham gia vai trò giám khảo ATAR mang đến cho anh những trải nghiệm và góc nhìn gì mới về hệ thống đánh giá học thuật?
Tham gia chấm ATAR là trải nghiệm vừa áp lực vừa đáng trân trọng, bởi mỗi bài làm không chỉ là một bài thi mà còn là kết quả của nhiều năm nỗ lực và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến con đường đại học, học bổng và tương lai của học sinh. Đồng thời, tôi được làm việc trong môi trường nơi chuẩn mực học thuật, tính chính xác và đạo đức nghề nghiệp được đặt lên hàng đầu.
Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là vai trò của sự nhất quán và công bằng trong đánh giá. Khi hàng nghìn bài thi được chấm bởi nhiều giám khảo, chỉ một khác biệt nhỏ trong cách hiểu tiêu chí cũng có thể dẫn đến bất công. Vì vậy, việc thống nhất chuẩn mực và trao đổi chuyên môn là vô cùng quan trọng. Trải nghiệm này cũng giúp tôi nhìn rõ hơn trách nhiệm của giáo viên trên lớp, từ đó hướng dẫn học sinh không theo lối luyện thi máy móc, mà rèn tư duy, cấu trúc lập luận và cách diễn đạt chính xác để thích ứng tốt với hệ thống đánh giá.
Anh thường được học sinh và đồng nghiệp nhận xét là nghiêm túc nhưng không khô cứng. Anh xây dựng phong cách sư phạm đó như thế nào?
Tôi nghĩ sự nghiêm túc và sự ấm áp không hề mâu thuẫn với nhau. Nghiêm túc trong nguyên tắc, trong tiêu chuẩn học thuật và trong đạo đức nghề nghiệp là điều không thể thiếu. Nhưng nếu thiếu sự thấu hiểu và kết nối con người, lớp học sẽ trở thành một không gian khô cứng, nơi học sinh chỉ học để đối phó, chứ không thực sự muốn học.
Tôi luôn cố gắng bắt đầu từ việc lắng nghe. Mỗi học sinh đều mang theo những áp lực riêng: kỳ vọng gia đình, cạnh tranh học thuật, lo lắng về tương lai. Khi giáo viên hiểu được bối cảnh đó, cách tiếp cận sẽ tự nhiên trở nên mềm mại hơn, dù tiêu chuẩn vẫn giữ nguyên. Tôi không hạ thấp yêu cầu, nhưng tôi cố gắng giúp các em tin rằng mình có thể đạt được yêu cầu đó bằng nỗ lực đúng hướng. Trong lớp, tôi khuyến khích đối thoại hai chiều. Nếu học sinh có ý kiến khác, tôi sẵn sàng nghe và thảo luận. Tôi không coi đó là thách thức uy quyền, mà là cơ hội để rèn luyện tư duy phản biện. Với tôi, lớp học lý tưởng là nơi học sinh không sợ sai, không sợ bị đánh giá khi đặt câu hỏi, và không ngại bày tỏ suy nghĩ cá nhân. Khi sự an toàn tâm lý được thiết lập, kỷ luật học thuật sẽ tự nhiên được duy trì.
Giữa công việc đòi hỏi cao và đời sống gia đình, anh làm thế nào để giữ được sự cân bằng, và điều đó ảnh hưởng gì đến cách anh làm nghề?
Tôi luôn tin rằng một người thầy tốt trước hết phải là một con người sống cân bằng. Nếu công việc chiếm trọn năng lượng và cảm xúc, rất khó để giữ được sự kiên nhẫn, tỉnh táo và nhân văn trong lớp học. Gia đình, với tôi, không chỉ là nơi nghỉ ngơi sau giờ làm, mà là nguồn nuôi dưỡng tinh thần giúp tôi giữ được sự ổn định nội tâm. Tôi cố gắng dành thời gian chất lượng cho gia đình, dù bận rộn đến đâu. Đó có thể là những bữa ăn tối cùng nhau, những chuyến đi ngắn cuối tuần, hay đơn giản là những cuộc trò chuyện đời thường. Những khoảnh khắc ấy giúp tôi nhắc nhớ rằng, phía sau mọi thành tích học thuật, mọi kỳ thi và mọi bảng điểm, điều quan trọng nhất vẫn là con người, là mối quan hệ và là sự tử tế trong cách chúng ta đối xử với nhau.
Sự cân bằng này ảnh hưởng trực tiếp đến cách tôi làm nghề. Khi tâm trí ổn định và đời sống cá nhân hài hòa, tôi bước vào lớp học với năng lượng tích cực hơn, sự kiên nhẫn lớn hơn và khả năng lắng nghe sâu hơn. Tôi cũng mong học sinh hiểu rằng thành công không chỉ được đo bằng điểm số hay thứ hạng, mà còn bằng khả năng sống hài hòa, có trách nhiệm và giữ được những giá trị cốt lõi trong suốt hành trình trưởng thành.
Xin chân thành cảm ơn anh Cao Xuân Thông vì những chia sẻ chân thành, sâu sắc và đầy suy ngẫm. Chúc anh luôn giữ được ngọn lửa yêu nghề, tiếp tục lan tỏa những giá trị học thuật bền vững và đồng hành cùng nhiều thế hệ học sinh trên hành trình trưởng thành trí tuệ và nhân cách!
Thông tin liên hệ:
Link Facebook: https://www.facebook.com/caoxuanthong23
