Quảng cáo #38

ĐÁNH THỨC DƯ ĐỊA CHIẾN LƯỢC VÀ CHUỖI GIÁ TRỊ KINH TẾ TUẦN HOÀN CỦA NGÀNH MUỐI VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Bài viết phân tích toàn diện thực trạng phát triển ngành muối Việt Nam dưới góc độ kinh tế học nông nghiệp và chuỗi giá trị tuần hoàn, đặt trong bối cảnh tái cơ cấu kinh tế và sắp xếp đơn vị hành chính mới. Nghiên cứu chỉ ra những mâu thuẫn cốt lõi giữa tiềm năng tự nhiên to lớn, khung khổ pháp lý với năng lực hạ tầng, thu nhập của diêm dân và áp lực từ thị trường nhập khẩu.

Trên cơ sở đánh giá các mô hình ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến và bài học kinh nghiệm quốc tế, hệ thống giải pháp chiến lược đồng bộ được đề xuất nhằm định vị lại hạt muối từ một sản phẩm thô truyền thống thành nguồn lực đa giá trị, gắn kết giữa phát triển công nghiệp chế biến sâu, bảo tồn di sản văn hóa và du lịch sinh thái.

Đặt vấn đề và bối cảnh nghiên cứu

Trong cấu trúc tổng thể của khu vực kinh tế nông nghiệp và phát triển nông thôn, nghề làm muối giữ một vị thế đặc biệt, không đơn thuần là một ngành sản xuất vật chất cung ứng nguyên liệu thiết yếu cho đời sống dân sinh và các ngành công nghiệp, mà còn là một di sản văn hóa sống động, kết tinh chiều sâu lịch sử, tâm linh và bản sắc của dân tộc. Nghề muối truyền thống đã ăn sâu vào tiềm thức, thơ ca và phong tục tập quán của người Việt qua bao thế hệ. Từ lời nhắc nhở thủy chung trong câu ca dao "Tay nâng chén muối, đĩa gừng - Gừng cay muối mặn, xin đừng có quên", quan niệm nhân sinh sâu sắc về sự nhọc nhằn của người lao động "Sém cháy thịt da, mới ra hạt muối", cho đến nét đẹp văn hóa "Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" biểu trưng cho khát vọng thịnh vượng, đủ đầy, hạt muối đã vượt qua khuôn khổ của một loại gia vị thông thường để trở thành sợi dây gắn kết cộng đồng. 

Đặt trong tương quan với lịch sử văn minh nhân loại, nếu đại thi hào Homer từng ca ngợi "Muối là vật chất thần thánh", hay các ghi chép lịch sử cổ đại nhắc đến việc muối nâng cao chất lượng đời sống và có tới hàng vạn công dụng trong công nghiệp, trong khi con người thường ngày mới chỉ biết đến khoảng hơn một trăm công dụng thông thường, thì hành trình đánh thức trọn vẹn giá trị của hạt muối Việt Nam vẫn đang đặt ra nhiều trăn trở. Câu hỏi đặt ra mang tính phản biện sâu sắc là làm thế nào để một ngành nghề sở hữu nguồn tài nguyên dồi dào và trầm tích văn hóa hàng nghìn năm không bị thu hẹp trước làn sóng đô thị hóa, mà trái lại có thể chuyển mình mạnh mẽ thành một ngành kinh tế đa giá trị, hiện đại và bền vững. 

Tiềm năng tự nhiên và khung khổ thể chế phát triển diêm nghiệp

Việt Nam sở hữu đường bờ biển trải dài trên 3.260 km với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, số giờ nắng cao và quỹ đất ven biển rộng lớn, tạo nên lợi thế tự nhiên đặc biệt thuận lợi cho hoạt động sản xuất muối biển dọc theo dải đất từ Bắc chí Nam. Sự đa dạng về địa hình và điều kiện thủy văn tại các vùng duyên hải đã cho ra đời những dòng sản phẩm muối biển mang đặc trưng riêng biệt theo từng vùng miền. Đáng chú ý, nhiều vùng muối truyền thống tại nước ta sản xuất được những sản phẩm có hàm lượng natri clorua thấp, thường được gọi là muối nhạt, nhưng lại tích hợp hàng chục nguyên tố vi lượng tự nhiên quý giá, rất có lợi cho sức khỏe con người cũng như ngành công nghiệp chăm sóc sắc đẹp. Không dừng lại ở giá trị kinh tế trực tiếp từ khai thác khoáng chất biển, hệ thống hạ tầng đồng muối cùng bề dày lịch sử và văn hóa bản địa còn mở ra dư địa to lớn để phát triển đa dạng các loại hình du lịch đặc thù như du lịch tâm linh, du lịch trải nghiệm văn hóa nghề truyền thống và du lịch nghỉ dưỡng phục hồi sức khỏe. 

Nhận thức rõ vai trò chiến lược của ngành muối đối với an ninh kinh tế và an sinh xã hội vùng ven biển, Đảng, Quốc hội, Chính phủ cùng các cơ quan quản lý nhà nước đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm tạo động lực cho ngành phát triển. Nền móng chính sách được đặt ra từ cuối thế kỷ hai mươi thông qua Quyết định số 153/1999/QĐ-TTg ngày 15 tháng 7 năm 1999 của Thủ tướng Chính phủ về một số chính sách phát triển muối, tiếp nối bằng các quyết định quy hoạch chiến lược. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 40/2017/NĐ-CP ngày 04 tháng 5 năm 2017 quy định chặt chẽ công tác quản lý sản xuất, kinh doanh muối. Đặc biệt, dấu mốc mang tính bước ngoặt là việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1325/QĐ-TTg ngày 31 tháng 8 năm 2020 phê duyệt Đề án phát triển ngành muối giai đoạn 2021-2030. Trong hệ thống vận hành chính sách này, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò là cơ quan chủ trì theo dõi, tổng hợp chung, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân các tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương trên toàn quốc để triển khai Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành muối giai đoạn 2026-2030, nhằm phân bổ nguồn lực và tổ chức thực hiện đồng bộ các mục tiêu chiến lược. 

Phân tích thực trạng quy mô sản xuất, năng suất và nghịch lý thu nhập

Phân tích dữ liệu thực tiễn cho thấy ngành muối Việt Nam đang vận động trong một quỹ đạo đầy biến động với những gam màu đan xen giữa nỗ lực cải thiện năng suất và áp lực thu hẹp không gian sản xuất. Về quy mô diện tích, tổng diện tích sản xuất muối trên phạm vi cả nước ghi nhận xu hướng điều chỉnh giảm qua các năm, cụ thể từ mức 11.393 ha vào năm 2021 xuống còn khoảng 10.700 ha trong giai đoạn tiến tới năm 2026. Sự thu hẹp về diện tích đất làm muối tại các địa phương xuất phát từ tốc độ đô thị hóa ven biển, nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ có tỷ suất lợi nhuận cao hơn, cũng như tác động ngày càng cực đoan của biến đổi khí hậu khiến một bộ phận đất sản xuất kém hiệu quả buộc phải chuyển đổi, đòi hỏi cơ quan chuyên môn phải đề xuất điều chỉnh các chỉ tiêu quy hoạch cho sát với thực tế. 

Trái ngược với xu hướng thu hẹp về diện tích, tổng sản lượng muối toàn quốc vẫn duy trì đà phục hồi và tăng trưởng ổn định nhờ việc đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, đưa tổng sản lượng toàn ngành qua các năm đạt mức khả quan khoảng 1,5 triệu tấn mỗi năm theo các mục tiêu đã đề ra của Đề án phát triển ngành muối. Kết quả tích cực này gắn liền với sự cải thiện rõ nét về năng suất bình quân trên một đơn vị diện tích thông qua việc mở rộng diện tích kết tinh trên nền bạt nhựa tổng hợp. Việc áp dụng các quy trình kỹ thuật tiên tiến tiếp tục giúp duy trì đà tăng trưởng về chất lượng và năng suất, hướng tới mục tiêu ổn định diện tích khoảng 14.244 ha vào năm 2030 với sản lượng đạt 2 triệu tấn mỗi năm để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ và công nghiệp trong nước.

Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng về năng suất và sản lượng là một thực tế đáng suy ngẫm về giá trị kinh tế và đời sống của người lao động. Giá bán muối tại ruộng dù có sự cải thiện nhất định so với những năm chạm đáy trước đây, nhưng vẫn ở mức thấp so với công sức lao động nặng nhọc ngoài trời của hàng vạn hộ diêm dân đang bám trụ với nghề. Nghịch lý giữa giá trị sử dụng to lớn của hạt muối trong đời sống xã hội với mức thu nhập bấp bênh của người sản xuất trực tiếp đặt ra yêu cầu cấp thiết phải cấu trúc lại chuỗi giá trị, nâng cao tỷ trọng chế biến sâu và phân phối lại lợi ích một cách công bằng hơn cho người làm muối. 

Đánh giá các động lực thuận lợi và rào cản hệ thống

Xét trên bình diện vĩ mô, ngành muối Việt Nam đang đứng trước những thuận lợi cơ bản mang tính nền tảng. Trước hết, muối là mặt hàng thiết yếu cho tiêu dùng và là nguyên liệu đầu vào không thể thay thế của nhiều ngành công nghiệp nặng, hóa chất cơ bản và y tế, do đó nhu cầu tiêu thụ rất lớn và gia tăng không ngừng cùng nhịp độ công nghiệp hóa của đất nước, với tổng nhu cầu toàn quốc ước tính lên tới khoảng 2,0 triệu tấn mỗi năm. Sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Quốc hội, Chính phủ và cơ quan quản lý chuyên ngành thông qua các đề án xây dựng mô hình thí điểm phát triển sản xuất muối tại các địa phương trọng điểm đã tạo luồng sinh khí mới cho toàn ngành. Trên thực tế, nước ta đã bước đầu hình thành được các vùng sản xuất muối công nghiệp tập trung quy mô lớn tại tỉnh Khánh Hòa và phạm vi rộng lớn của Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng thời, tinh thần đổi mới sáng tạo đang lan tỏa trong cộng đồng doanh nghiệp khi ngày càng có nhiều đơn vị mạnh dạn đầu tư nghiên cứu, thay đổi quy trình công nghệ để chế biến sâu, tạo ra các dòng sản phẩm muối giá trị kinh tế cao cùng hàng chục sản phẩm đạt chuẩn thuộc chương trình mỗi xã một sản phẩm.

Dẫu vậy, những rào cản ngăn trở ngành muối bứt phá vẫn còn rất lớn và mang tính hệ thống. Tại nhiều địa phương, do quy mô kinh tế của ngành muối còn nhỏ lẻ và tỷ trọng đóng góp vào tăng trưởng chung chưa cao nên nghề muối ít nhận được sự quan tâm đầu tư tương xứng. Hệ quả tất yếu là kết cấu hạ tầng đồng muối xuống cấp trầm trọng, từ lâu chưa được tu tạo đồng bộ, hệ thống thủy lợi cấp thoát nước nội đồng lạc hậu, không đảm bảo yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, tổ chức sản xuất của diêm dân vẫn mang nặng tính tự phát, manh mún, thiếu vắng vai trò dẫn dắt của các hiệp hội ngành hàng và các hợp tác xã kiểu mới. Sự cạnh tranh gay gắt về nguồn nhân lực với các khu công nghiệp và khu vực dịch vụ ven biển, cộng hưởng với thu nhập thấp và điều kiện làm việc khắc nghiệt đã khiến tình trạng diêm dân bỏ ruộng, chuyển đổi sang công việc khác diễn ra phổ biến.

Ở góc độ quản lý nhà nước và thương mại, ngành muối đang chịu sức ép nặng nề từ nguồn muối nhập khẩu giá rẻ. Công tác quản lý sử dụng muối nhập khẩu cũng bộc lộ nhiều khó khăn khi xảy ra tình trạng muối nhập khẩu vốn phục vụ mục đích công nghiệp lại bị đưa vào sử dụng làm muối ăn, gây xáo trộn thị trường. Thêm vào đó, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về muối vẫn còn thiếu đồng bộ và chưa theo kịp thực tiễn, thể hiện rõ qua những bất cập trong các quy định về tiêu chuẩn quốc gia đối với muối thủ công cũng như quy định bắt buộc tăng cường vi chất dinh dưỡng vào thực phẩm chế biến theo Nghị định số 09/2016/NĐ-CP. Ngoài ra, công tác truyền thông, phổ biến giáo dục ở khâu tiêu dùng chưa đủ mạnh để xã hội nhận thức đúng và đánh thức trọn vẹn các giá trị dinh dưỡng, thẩm mỹ, y tế, văn hóa và lịch sử ẩn chứa trong từng hạt muối biển quê hương. 

Đột phá khoa học công nghệ và bài học kinh nghiệm quốc tế

Thực tiễn triển khai các chương trình khuyến nông trong những năm gần đây đã khẳng định khoa học công nghệ chính là đòn bẩy hữu hiệu nhất để giải quyết bài toán năng suất, chất lượng và thích ứng biến đổi khí hậu cho ngành muối. Thông qua việc thực hiện các dự án khuyến nông trung ương tại các tỉnh vùng nguyên liệu trọng điểm, việc áp dụng các tiến bộ kỹ thuật mới và cơ giới hóa đồng bộ đã tạo nên những chuyển biến mang tính đột phá trên cả ba phương diện kỹ thuật, kinh tế và môi trường. Về mặt kỹ thuật, giải pháp sử dụng bạt nhựa tổng hợp làm ô kết tinh giúp rút ngắn thời gian kết tinh muối, đồng thời cho phép đồng bộ hóa trang thiết bị và ứng dụng cơ giới hóa trong cải tạo diện tích canh tác cũng như sử dụng hệ thống tời, xe lu chuyên dụng để thu gom muối.

Về hiệu quả kinh tế, các mô hình ứng dụng công nghệ mới đều đạt năng suất cao, chất lượng muối trắng sạch đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9638:2013, giúp gia tăng hiệu quả kinh tế rõ rệt. Quan trọng hơn, mô hình này đã hình thành nên chuỗi liên kết sản xuất tiêu thụ bền vững giữa diêm dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, làm cơ sở để nhân rộng ra hàng trăm hecta và mở cánh cửa xuất khẩu muối chất lượng cao. Về phương diện xã hội và môi trường, việc trải bạt trên ô kết tinh góp phần giảm thiểu ô nhiễm đất và nguồn nước, nâng cao độ tinh khiết của hạt muối, từng bước thay thế phương thức sản xuất truyền thống kém hiệu quả, giảm nhẹ công lao động nặng nhọc và nâng cao năng lực chống chịu trước biến đổi khí hậu. 

Nhìn ra thế giới để tìm kiếm hướng đi bền vững, câu chuyện phát triển nghề muối của Hàn Quốc mang lại những gợi mở vô cùng thiết thực cho Việt Nam. Qua sự đối chiếu trực quan giữa hai nền sản xuất muối tại Hàn Quốc và Việt Nam, có thể thấy hai quốc gia chia sẻ nhiều nét tương đồng về điều kiện tự nhiên ven biển, nhưng Hàn Quốc đã đi trước một bước dài trong việc quy hoạch hạ tầng đồng bộ, hiện đại hóa quy trình bảo quản, chế biến theo tiêu chuẩn quốc tế và nâng tầm hạt muối thành sản phẩm văn hóa du lịch độc đáo. Tại Hàn Quốc, những cánh đồng muối không chỉ là nơi sản xuất thuần túy mà còn được kiến tạo thành các không gian bảo tàng muối với kiến trúc ấn tượng, thu hút đông đảo khách tham quan, trải nghiệm và tiêu thụ các dòng sản phẩm chăm sóc sức khỏe, mỹ phẩm chiết xuất từ muối biển. Bài học quốc tế này cho thấy hạt muối chỉ thực sự đạt tới giá trị gia tăng cao nhất khi được đặt trong một hệ sinh thái kinh tế đa giá trị, kết hợp nhuần nhuyễn giữa công nghiệp chế biến tinh sâu với dịch vụ du lịch sinh thái và bảo tồn di sản văn hóa.

Định hướng và giải pháp chiến lược phát triển ngành muối

Để hiện thực hóa mục tiêu chung là xây dựng ngành muối Việt Nam hiện đại ngang tầm các nước trong khu vực, tận dụng tối đa lợi thế vùng miền, đa dạng hóa phương thức sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, đáp ứng nhu cầu nội địa và từng bước thay thế lượng muối nhập khẩu, toàn ngành cần triển khai quyết liệt và đồng bộ các nhóm giải pháp chiến lược dưới sự điều phối của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phối hợp cùng các cơ quan quản lý trung ương và hệ thống chính quyền địa phương.

Trước hết, công tác hoàn thiện thể chế, chính sách và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật đóng vai trò tiên quyết. Các cơ quan quản lý nhà nước cần tiếp tục triển khai hiệu quả Đề án phát triển ngành muối giai đoạn 2021-2030, trọng tâm là hoàn thiện và tổ chức thực hiện Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành muối giai đoạn 2026-2030. Song song với việc rà soát điều chỉnh các chỉ tiêu quy hoạch đất làm muối cho sát với thực tế quản lý, cần kiến nghị sửa đổi, bổ sung những quy định chưa phù hợp tại Nghị định số 09/2016/NĐ-CP về tăng cường vi chất dinh dưỡng vào thực phẩm, đồng thời rà soát lại tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9638:2013 đối với muối natri clorua thô nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp chế biến và tạo thuận lợi cho diêm dân phát triển các dòng sản phẩm muối truyền thống đặc trưng. Công tác quản lý muối nhập khẩu cũng cần được siết chặt thông qua sự phối hợp liên ngành nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng gian lận thương mại, sử dụng muối công nghiệp làm muối thực phẩm. 

Bên cạnh đó, việc quy hoạch vùng nguyên liệu ổn định và đầu tư nâng cấp kết cấu hạ tầng đồng muối là nhiệm vụ cấp bách. Hướng tới tầm nhìn năm 2030, ngành muối định hướng giữ ổn định diện tích sản xuất khoảng 14.244 ha, phấn đấu tổng sản lượng đạt khoảng 2 triệu tấn/năm. Để bảo đảm nền tảng hạ tầng cho mục tiêu này, Nhà nước cần ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư, nâng cấp hệ thống thủy lợi cấp thoát nước chuyên biệt phục vụ đồng muối tại các vùng trọng điểm, sau đó tổng kết, đánh giá để nhân rộng sang các địa bàn khác thuộc tỉnh Đắk Lắk đối với các vùng diêm nghiệp tại Sông Cầu và Tuy An, tỉnh Cà Mau tại khu vực Đông Hải, hay thành phố Cần Thơ bao gồm vùng muối Vĩnh Châu nhằm khắc phục triệt để tình trạng hạ tầng xuống cấp và mất vệ sinh nguồn nước. Đồng thời, cần hỗ trợ xây dựng hệ thống kho bãi bảo quản đạt chuẩn cho các hợp tác xã, kết hợp lồng ghép chặt chẽ với đề án phát triển vùng nguyên liệu nông lâm thủy sản của cơ quan quản lý chuyên ngành để giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch.

Công tác tổ chức lại sản xuất và phát triển chuỗi liên kết giá trị bền vững cần được đặt làm trọng tâm. Cần xóa bỏ tư duy sản xuất nhỏ lẻ, tự phát bằng việc củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã hiện có và các tổ hợp tác tại các địa phương trọng điểm như tỉnh Hưng Yên tại khu vực Thụy Hải, tỉnh Khánh Hòa tại các đồng muối Hòn Khói, Cà Ná, Phương Cựu, hay tỉnh Vĩnh Long. Việc xây dựng và củng cố các chuỗi liên kết khép kín từ khâu sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm muối tại các địa bàn trọng điểm trên phạm vi cả nước sẽ giúp bảo đảm đầu ra ổn định, giúp diêm dân tiếp cận nguồn vốn và vật tư đầu vào chất lượng, từ đó yên tâm gắn bó với nghề. Song hành với đó là việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, khuyến nông, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu.

Hệ thống khuyến nông quốc gia cần ưu tiên chuyển giao, nhân rộng các mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật mới vào sản xuất, thu hoạch, sơ chế và chế biến muối giúp nâng cao chất lượng, giảm chi phí và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhà nước cần có chính sách khuyến khích, kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư xây dựng khu sản xuất muối công nghệ cao, các nhà máy chế biến muối chất lượng cao, đa dạng hóa sản phẩm muối cho các hợp tác xã. Cùng với việc hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến theo tiêu chuẩn quốc tế, cần đẩy mạnh nghiên cứu phát triển các dòng sản phẩm muối mới phục vụ lĩnh vực y tế, dược phẩm, mỹ phẩm và ẩm thực cao cấp, kết hợp thiết kế mẫu nhãn sản phẩm, bao bì đóng gói hiện đại, đăng ký bảo hộ thương hiệu, xây dựng chỉ dẫn địa lý và phát triển mạnh mẽ các sản phẩm đạt chuẩn chương trình mỗi xã một sản phẩm.

Cuối cùng, công tác bảo tồn di sản văn hóa, phát triển du lịch trải nghiệm và mở rộng hợp tác quốc tế đóng vai trò khơi thông nguồn lực mềm cho ngành muối. Đã đến lúc phải đánh thức trọn vẹn giá trị của hạt muối thông qua công tác thông tin tuyên truyền, đào tạo tập huấn nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của hạt muối truyền thống, đồng thời viết nên những câu chuyện văn hóa sâu sắc gắn kết hạt muối với đời sống, sức khỏe và nghệ thuật làm đẹp. Ngành cần hỗ trợ thành lập hiệp hội và xây dựng thương hiệu muối thủ công Việt Nam, khuyến khích các địa phương kiến tạo thương hiệu muối mang bản sắc riêng để quảng bá ra thị trường trong và ngoài nước. Việc bảo tồn và phát triển các làng nghề muối truyền thống tiêu biểu tại xã Thụy Hải thuộc tỉnh Hưng Yên, khu vực Tuyết Diêm thuộc tỉnh Đắk Lắk hay huyện Đông Hải thuộc tỉnh Cà Mau cần được gắn kết hữu cơ với việc tổ chức các lễ hội văn hóa quy mô như Festival nghề Muối.

Đặc biệt, việc đầu tư xây dựng các điểm tham quan, du lịch trải nghiệm quy trình sản xuất muối tại các cánh đồng, hợp tác xã và doanh nghiệp thuộc các địa phương sẽ biến những ruộng muối mặn mòi thành điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn, tạo sinh kế bền vững cho cư dân ven biển. Trên bình diện đối ngoại, dưới sự định hướng của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngành cần tăng cường hợp tác quốc tế với các quốc gia và tổ chức có thế mạnh về sản xuất và phát triển thị trường muối đa giá trị, trước mắt là thúc đẩy hợp tác chặt chẽ với Hiệp hội muối thủ công của Cộng hòa Pháp thông qua Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc nhằm tiếp thu kinh nghiệm quản trị, chuyển giao công nghệ chế biến và đưa hạt muối Việt Nam vươn xa trên bản đồ thương mại quốc tế. 

Kết luận

Hạt muối mặn mòi kết tinh từ nắng gió biển khơi và giọt mồ hôi nhọc nhằn của bao thế hệ diêm dân không chỉ là kết quả của một quy trình lao động sản xuất vật chất, mà còn là biểu tượng cho ý chí kiên cường, sự cần cù và tâm hồn thuần hậu của con người Việt Nam. Dù đang phải đối mặt với không ít cam go từ biến đổi khí hậu, áp lực hội nhập thương mại và những hạn chế nội tại về kết cấu hạ tầng, tổ chức sản xuất, nhưng với nền tảng chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước, sự điều phối đồng bộ của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hệ thống khuyến nông, hệ thống chính quyền các địa phương cùng sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp, ngành muối Việt Nam đang đứng trước vận hội lớn để chuyển mình mạnh mẽ trong giai đoạn hiện nay. Khi khoa học công nghệ hiện đại hòa quyện cùng chiều sâu văn hóa truyền thống, khi từng hạt muối thô được chắt chiu nâng tầm thành những sản phẩm tinh túy mang thương hiệu quốc gia, những cánh đồng muối dọc theo bờ biển Việt Nam chắc chắn sẽ bừng lên sức sống mới, mang lại cuộc sống ấm no, phồn vinh cho người diêm dân và đóng góp xứng đáng vào sự phát triển bền vững của nền nông nghiệp nước nhà trong bối cảnh hiện nay. 

Vương Xuân Nguyên